Truy cập nội dung luôn

Chi tiết tin


Vệ sinh thực phẩm trong những ngày Tết
2015-01-07 00:00:00.0

      Những ngày cận tết và tết là thời gian mà nhu cầu tiêu thụ của người dân tăng cao kéo theo việc sản xuất và lưu thông một khối lượng lớn các loại thực phẩm trên thị trường. Các hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm bùng phát và gia tăng. Dịch vụ ăn uống phục vụ nhu cầu của thực khách tại các khu lễ hội là hoạt động kinh doanh thời vụ, có nơi phát triển tự phát, do đó khó tránh khỏi các vấn đề không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP). Vì vậy nguy cơ thực phẩm không bảo đảm chất lượng vệ sinh an toàn thời gian này là rất lớn. Cũng chính vì thế, công tác bảo đảm chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm trong dịp tết phải được đặc biệt quan tâm. 


      Thời gian qua, chúng ta đã nghe quá nhiều thông tin về các loại thực phẩm không bảo đảm vệ sinh, an toàn. Việc sử dụng không an toàn về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tăng trọng, kháng sinh, hóa chất trong chăn nuôi trồng trọt nông nghiệp, thủy hải sản hiện nay còn khá phổ biến. Tuy chúng ta cũng có những vùng rau sạch, trái cây sạch, nhưng số lượng và tỷ lệ vô cùng nhỏ bé, mới chỉ đạt 8,5% tổng diện tích rau cả nước, cây ăn quả an toàn đạt khoảng 20%. Thực phẩm có chứa chất độc hoặc được sử dụng chất bảo quản, phụ gia, phẩm màu công nghiệp có hại cho sức khỏe trước đây đã từng biết như nước tương có 3-MCPD, nước mắm có u-rê, hải sản tươi được ướp với u-rê để bảo quản, trứng gà và sữa của Trung Quốc có chứa melamine  hoặc chứa độc tố gây ung thư flavacin M1 (là độc tố do nấm mốc gây ra); hạt dưa, bột ớt và bột điều nhuộm phẩm màu công nghiệp có chứa Rhodamin B; trái cây khô Trung Quốc bị nhiễm độc chì; rau cải Trung Quốc sử dụng hóa chất bảo quản formaldehyde...Bánh phở có tẩm formol, chả giò chứa hàn the, rau củ quả có dư lượng chất bảo vệ thực vật, rượu tự nấu hoặc tự pha chế, làm giả chứa nhiều methanol gây chết người. Hàng ngàn tấn thịt đông lạnh hôi thối hết hạn sử dụng vẫn được tái chế đưa ra thị trường. Rồi  gạo tẩm hoặc phun chất diệt mối mọt để bảo quản, làm bóng. Chân gà bị phát hiện có vi trùng mủ xanh được ngâm trong oxy già để làm trắng cung cấp cho các quán nhậu. Người ta còn dùng các chất tẩy đường (Sodium Hydrosulfite (Na2SO3)) để tẩy trắng mực, lòng heo, bắp chuối, măng, ngó sen, thịt gà, vịt, kể cả bột làm bún, bánh bao… Để có giá được đẹp, trắng hơn, thẳng hơn, mập hơn và đặc biệt là giá không mọc rễ, người ta sử dụng hóa chất lỏng từ Trung Quốc có khả năng gây ung thư. Các cơ sở sản xuất còn sử dụng phẩm màu công nghiệp để nhuộm bột, cốm cho ngon. Để gà có màu vàng tươi ngon, bắt mắt, trước khi đem đi phân phối cho các bếp ăn tập thể, khu công nghiệp, quán bình dân,… gà được nhúng vào nồi nước sôi trong đó có hòa trộn một ít bột công nghiệp, loại mà người ta hay quen gọi là “bột sắt” - một loại hóa chất công nghiệp giống vec-ni dùng làm bóng gỗ, có nguồn gốc từ Trung Quốc. Đối với vịt, người ta sử dụng công nghệ nhổ lông vịt siêu tốc bằng nhúng vào nhựa thông nấu nóng, rồi vuốt nhẹ lông cho sạch, sau đó tẩy trắng vịt bằng hóa chất và nhuộm vịt bằng phẩm màu trước khi quay để vịt có màu đỏ rất bắt mắt.

                            
                                                   
                                                       Giá được xử lý bằng hóa chất độc hại có thân trắng, to mập mập và không rễ

      Thực phẩm không vệ sinh và không an toàn là do thực phẩm nhiễm vi sinh hoặc do sử dụng những loại hóa chất độc hại (cho tăng trưởng, bảo quản, chế biến, phụ gia…). Khi người sử dụng ăn phải có thể bị ngộ độc thực phẩm cấp tính hoặc mạn. Hơn 400 các bệnh lây truyền qua thực phẩm trong đó có những bệnh gây ngộ độc thực phẩm, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe kể cả sinh mạng  con người. Trường hợp ngộ độc cấp tính, chúng còn biết để xử lý, điều tra, nhưng ngộ độc thực phẩm mạn tính,  độc chất gây hại tích lũy trong cơ thể lâu dài đến một ngưỡng nào đó sẽ gây hại (như gây ra suy gan, suy thận, suy đa phủ tạng, ung thư…) thì gần như không ai biết và rất khó để xử lý, quy trách nhiệm và khó phòng ngừa. Ngộ độc mạn tính được xem là kẻ giết người thầm lặng. Việc loại bỏ hoàn toàn ngộ độc thực phẩm vẫn là một điều nan giải, không tưởng, ngay cả đối với những quốc gia tiên tiến như Mỹ, Anh, Đức, Ý, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ…. hàng năm cũng có hàng trăm đến hàng ngàn vụ ngộ thực phẩm lớn nhỏ. Tại Việt Nam, 6 tháng đầu năm 2014, toàn quốc ghi nhận có 90 vụ ngộ độc thực phẩm với 2.636 người mắc, 2.035 người đi viện và 28 trường hợp tử vong. So với cùng kỳ năm 2013, số vụ giảm 05 vụ (5,3%), tuy nhiên số mắc tăng 528 người (25%), số đi viện tăng 213 người (11,7%) và  số tử vong tăng 10 người (55,6%).  Tại Tiền Giang, trong năm 2014, có 06 vụ ngộ độc thực phẩm với 145 người mắc, trong đó có 02 trường hợp tử vong. So với  năm 2013, số vụ tăng  03 vụ (50%), tuy nhiên số mắc giảm 711 người (83,06%). Chúng ta không thể nào quên vụ ngộ độc thực phẩm đông người trong năm 2013 xảy ra tại bếp ăn tập thể của Công ty TNHH Wondo Vina (huyện Chợ Gạo, Tiền Giang) với 779 người mắc (không tử vong), suất ăn do Công ty TNHH TM Hoa Lan (TP HCM) cung cấp. Công nhân ngộ độc đưa vào cấp cứu dồn dập đến nỗi Bệnh viện Đa khoa Chợ Gạo không còn chỗ chứa, bệnh nhân nằm tràn qua các khoa khác, thậm chí tận dụng ngay cả nhà ăn; chưa kể, bệnh viện phải cử nhân viên y tế đến hiện trường cấp thuốc cho hàng trăm trường hợp khác bị ngộ độc nhẹ. Nguyên nhân do thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn và độc tố của vi khuẩn thương hàn Salmonella.
 
                                       
                                             Ngộ độc thực phẩm hàng loạt

      Để bảo đảm VSATTP, trách nhiệm là của tất cả mọi người, trong đó, có trách nhiệm của các nhóm đối tượng như các nhà quản lý hay các cơ quan chức năng, của các nhà khoa học, của các hội, đoàn thể, của các nhà sản xuất, chế biến, kinh doanh và của người tiêu dùng. Nếu như tất cả mọi người thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ của mình thì chất lượng VSATTP sẽ được đảm bảo. Thế nhưng, đến nay, hầu như chưa có nhóm đối tượng nào hoàn thành tốt nhất phần việc của mình. Đối với các nhà quản lý chưa và các cơ quan chức năng, với nguồn lực và năng lực còn hạn chế, chưa thể quán xuyến  hết tất cả các lĩnh vực quản lý, còn rất bị động trong dự báo, trong xây dựng luật, chiến lược, chính sách và trong tổ chức quản lý, kiểm soát một cách đầy đủ, hợp lý nhất để bảo đảm không còn tình trạng mất vệ sinh và mất an toàn. Đối với các nhà khoa học, mặc dù có những công trình nghiên cứu về các mô hình và chất lượng VSATTP nhưng còn mang tính chất thí điểm, chưa toàn diện, chưa đầy đủ tất cả các yếu tố gây mất an toàn và mất vệ sinh. Đối với các hội, đoàn thể, tuy có phối tác tuyên truyền nhưng cũng chỉ mang tính phong trào, theo thời điểm, chưa mang tính thường xuyên, liên tục và rộng khắp nên hiệu quả còn hạn chế. Đối với các nhà sản xuất, chế biến, kinh doanh, bên cạnh đa số có lương tâm và trách nhiệm trong nghề nghiệp thì không ít người vì lợi nhuận mà sử dụng những hóa chất độc hại đến sức khỏe, tính mạng của con người. Một số hóa chất sử dụng là rất mới với nhiều thủ đoạn tinh đã làm khó cho người tiêu dùng và cả những cơ quan chức năng.  Đối với người tiêu dùng, hầu hết gần như không thể biết thực phẩm nào là độc hại, là không an toàn để tránh, bởi vì bằng mắt thường thì khó mà phân biệt giả chân trong bối cảnh phức tạp của hiện nay với sự tinh vi, cố tình của một số đối tượng; một số người tiêu dùng khác dù có biết thực phẩm không vệ sinh và không an toàn (như thức ăn đường phố hoặc các gánh hàng rong  ngay trên đường đầy khói bụi, thiếu nước sạch, thậm chí ngay trên cống, rãnh hay thịt, cá, rau, quả tại các phiên chợ trưa, chiều) nhưng vẫn sử dụng do hoàn cảnh, điều kiện kinh tế.

      Để bảo đảm chất lượng VSATTP, chúng tôi xin nêu 10 nguyên tắc bảo đảm VSATTP để mọi người tiêu tham khảo, vận dụng mà bảo vệ sức khỏe của chính mình và gia đình, nhất là trong những ngày tết và cận tết để bữa ăn không là nguồn gây bệnh mà sẽ là nguồn sức khoẻ, nguồn vui và hạnh phúc ở các gia đình. Đó là các nguyên tắc:

      1. Chọn thực phẩm tươi sạch: chọn các loại rau, quả tươi, không bị dập nát. Thịt phải qua kiểm dịch thú y. Cá và thủy sản phải còn tươi, giữ nguyên màu sắc bình thường, không có dấu hiệu ươn. Thực phẩm đóng hộp phải có nhãn hàng hóa ghi tên sản phẩm, trọng lượng, các thành phần chính, cách bảo quản, sử dụng, nơi sản xuất, chế biến, số đăng ký và còn thời hạn sử dụng.
 
     2. Giữ vệ sinh nơi ăn uống và chế biến thực phẩm: xa các khu khói, bụi bẩn, nhà vệ sinh hoặc khu chăn nuôi gia súc, rác thải gây ô nhiễm môi trường. Nơi ăn sạch sẽ thoáng mát, có bàn ăn cao tránh bụi bẩn.

      3. Sử dụng đồ dùng nấu nướng và ăn uống sạch sẽ: Chén đĩa dùng xong phải rửa ngay. Nếu vừa rửa xong cần dùng ngay thì tráng lại bằng nước sôi.

      4. Chuẩn bị thực phẩm sạch sẽ và nấu chín kỹ: Rau, quả phải ngâm ngập trong nước sạch rồi rửa kỹ dưới vòi nước chảy hoặc rửa trong chậu.

     5.  Ăn ngay sau khi thức ăn vừa nấu xong hoặc vừa chuẩn bị xong

     6. Bảo quản cẩn thận thức ăn đã nấu chín và đun kỹ lại trước khi ăn

     7. Giữ vệ sinh cá nhân tốt: rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi cho trẻ ăn hoặc tiếp xúc với thức ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi tiếp xúc với thực phẩm tươi sống. Cắt móng tay ngắn.

    8. Sử dụng nước sạch trong ăn uống: Phải đủ nước sạch sử dụng để rửa, chế  biến thực phẩm, rửa dụng cụ và khu vực chế biến từ các nguồn nước như nước máy, nước giếng, nước mưa, sông suối đã qua xử lý.

     9. Sử dụng vật liệu bao gói thực phẩm sạch sẽ, thích hợp và đạt tiêu chuẩn vệ sinh: Không sử dụng sách, báo cũ để gói thức ăn chín.

     10. Thực hiện các biện pháp vệ sinh phòng bệnh, giữ gìn môi trường sống sạch sẽ: Thực hiện các biện pháp diệt ruồi, gián, chuột …Rác thải phải đựng vào thùng kín có nắp đậy./.

BS CKII Trần Thanh Thảo.

Thông báo Thông báo

Liên kết web Liên kết web

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 7
  Hôm nay: 299
  Tổng lượt truy cập: 5557230