Truy cập nội dung luôn

Thống kê nhân viên hành nghề Khám, chữa bệnh

Cần hiểu biết đúng về bệnh Melioidosis
03/10/2019

 

   Bệnh Melioidosis (Withmore) là bệnh truyền nhiễm do trực khuẩn Gram âm Burkholderia pseudomallei được tìm thấy trong môi trường đất và nước là một vấn đề y tế công cộng quan trọng tại các khu vực lưu hành bệnh, đặc biệt là tại Việt Nam và miền Bắc Australia. Bệnh tồn tại ở thể cấp tính và mãn tính, biểu hiệu các triệu chứng như đau lưng, đau trong xương, khớp, ho nặng, nhiễm trùng da, hạch ở phổi và viêm phổi.

     Bệnh melioidosis, còn được gọi là bệnh Whitmore, là một bệnh truyền nhiễm có thể lây nhiễm cho người hoặc động vật. Bệnh gây ra bởi vi khuẩn Burkholderia pseudomallei. Đây là một căn bệnh chủ yếu của khí hậu nhiệt đới, đặc biệt là ở Đông Nam Á và miền bắc Australia, nơi bệnh lan rộng. Số lượng lớn nhất của các trường hợp melioidosis được báo cáo tại các nước Thái Lan, Malaysia, Singapore, Bắc Úc. Mặc dù hiếm khi được báo cáo, các trường hợp được cho là thường xuyên xảy ra tại Papua New Guinea, hầu hết các tiểu lục địa Ấn Độ, miền Nam Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Việt Nam, Indonesia, Campuchia, Lào, Myanmar. Bên ngoài Đông Nam Á và Úc, các trường hợp đã được báo cáo ở Nam Thái Bình Dương (New Caledonia), Sri Lanka, Mexico, El Salvador, Panama, Ecuador, Peru, Guyana, Puerto Rico, Martinique, Brazil, các vùng của Châu Phi và Trung Đông. Tại Hoa Kỳ, các trường hợp xác nhận được báo cáo trong những năm trước giữa những người đi du lịch và người nhập cư đến từ những nơi mà căn bệnh này lan rộng. Hơn nữa, nó đã được tìm thấy trong số quân đội của tất cả các nước đã phục vụ trong các khu vực có bệnh lan rộng.

      Vi khuẩn gây bệnh melioidosis được tìm thấy trong nước và đất bị ô nhiễm. Nó lây lan sang người và động vật thông qua tiếp xúc trực tiếp với nguồn bị ô nhiễm. Mọi người có thể bị nhiễm Melioidosis thông qua tiếp xúc trực tiếp với đất và nước bề mặt bị ô nhiễm. Con người và động vật được cho là bị nhiễm trùng do hít phải bụi bẩn hoặc giọt nước bị nhiễm bẩn, nuốt phải nước bị ô nhiễm và tiếp xúc với đất bị ô nhiễm, đặc biệt là qua các vết trầy xước trên da; là cách chủ yếu mà con người bị nhiễm bệnh. Rất hiếm khi người ta mắc bệnh từ người khác. Bên cạnh đó, nhiều loài động vật dễ bị bệnh melioidosis, bao gồm: cừu, dê, lợn, ngựa, mèo, chó, gia súc.

      Thời gian giữa việc tiếp xúc với vi khuẩn gây bệnh và sự xuất hiện của các triệu chứng không được xác định rõ ràng, nhưng có thể từ một ngày đến nhiều năm. Nói chung các triệu chứng xuất hiện từ 2 đến 4 tuần sau khi tiếp xúc.

       Nhiễm trùng melioidosis có nhiều thể lâm sàng và có các triệu chứng riêng cho từng loại. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý bệnh melioidosis có một loạt các dấu hiệu và triệu chứng có thể bị nhầm lẫn với các bệnh khác như bệnh lao hoặc các dạng viêm phổi phổ biến hơn. Melioidosis có thể được phân loại thành nhiễm trùng cấp tính hoặc khu trú, nhiễm trùng phổi cấp tính, nhiễm trùng huyết cấp tính hoặc nhiễm trùng lan tỏa, nhiễm trùng không triệu chứng. Mặc dù những người khỏe mạnh có thể mắc bệnh melioidosis, các yếu tố nguy cơ chính là những người bệnh tiểu đường, bệnh gan, bệnh thận, thalassemia, ung thư hoặc một tình trạng ức chế miễn dịch khác không liên quan đến HIV. Các hình thức nhiễm trùng bao gồm:

       Nhiễm trùng khu trú: hình thức này thường biểu hiện dưới dạng loét, nốt sần hoặc áp xe da và có thể lan rộng qua vết vỡ trên da gây sốt và đau cơ nói chung. Nhiễm trùng có thể vẫn còn khu trú, hoặc có thể tiến triển nhanh chóng qua dòng máu.

      Nhiễm trùng phổi: đây là hình thức phổ biến nhất của bệnh và có thể tạo ra một hình ảnh lâm sàng của viêm phế quản nhẹ đến viêm phổi nặng. Sự khởi đầu của nhiễm trùng phổi do melioidosis được đánh dấu bằng sốt cao, nhức đầu, chán ăn và đau nhức cơ nói chung. Đau ngực là phổ biến, nhưng ho khan hoặc có đàm thường là dấu hiệu đặc trưng của dạng melioidosis này. Tổn thương phổi có thể được nhìn thấy trên X-quang ngực, tương tự như những gì nhìn thấy trong bệnh lao phổi.

      Nhiễm trùng huyết: bệnh nhân có các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn như bệnh tiểu đường và suy thận có nhiều khả năng phát triển dạng bệnh này, thường dẫn đến sốc nhiễm trùng. Các triệu chứng của nhiễm trùng huyết có thể bao gồm sốt, nhức đầu, suy hô hấp, khó chịu ở bụng, đau khớp, đau cơ và mất phương hướng. Đây thường là một bệnh nhiễm trùng khởi phát nhanh và áp xe có thể được tìm thấy trên khắp cơ thể, đáng chú ý nhất là ở gan, lách hoặc tuyến tiền liệt.

       Nhiễm trùng lan tỏa: Melioidosis thường biểu hiện với sự hình thành áp xe ở các cơ quan khác nhau của cơ thể, và có thể hoặc không thể liên quan đến nhiễm trùng huyết. Các cơ quan liên quan thường bao gồm gan, phổi, lách và tuyến tiền liệt; sự liên quan của khớp, xương, nội tạng, hạch bạch huyết, da hoặc não cũng có thể xảy ra. Nhiễm trùng lan tỏa có thể được nhìn thấy trong bệnh melioidosis cấp tính hoặc mãn tính. Các dấu hiệu và triệu chứng, ngoài sốt, có thể bao gồm giảm cân, đau dạ dày hoặc ngực, đau cơ hoặc khớp, và đau đầu hoặc co giật.

      Melioidosis được chẩn đoán bằng cách phân lập vi khuẩn Burkholderia pseudomallei từ máu, nước tiểu, đàm, tổn thương da hoặc áp xe; hoặc bằng cách phát hiện một phản ứng kháng thể với vi khuẩn. Khi chẩn đoán nhiễm melioidosis, bệnh có thể được điều trị bằng cách sử dụng thuốc thích hợp. Loại nhiễm trùng và quá trình điều trị sẽ ảnh hưởng đến kết quả lâu dài. Điều trị thường bắt đầu bằng liệu pháp kháng sinh tiêm tĩnh mạch trong 10 - 14 ngày, sau đó là 3-6 tháng điều trị kháng sinh đường uống.

      Vi khuẩn melioidosis có khả năng kháng với nhiều loại kháng sinh thường được sử dụng, khiến bệnh khó điều trị. Có một vài loại kháng sinh có hiệu quả, mặc dù nếu không được điều trị, tỉ lệ tử vong có thể lên tới 90%. Khi những người bị bệnh melioidosis được điều trị bằng kháng sinh phù hợp, tỉ lệ tử vong sẽ giảm dưới 40%. Điều trị y tế trong một cơ sở chăm sóc tích cực có thể làm giảm tử vong nhiều hơn chỉ còn 20% khi người bệnh được điều trị ở mức độ này.

      Những người bị bệnh melioidosis thường xuyên phải nhập viện để điều trị. Ngay cả sau khi họ đủ khỏe để về nhà, những người bị bệnh melioidosis cần phải dùng thuốc kháng sinh trong vài tháng. Thời gian điều trị dài ngày đảm bảo các loại thuốc kháng sinh tiêu diệt tất cả các mầm bệnh melioidosis trong cơ thể người và ngăn ngừa bệnh quay trở lại.

      Các kháng sinh có hiệu quả điều trị bệnh melioidosis bằng tiêm tĩnh mạch bao gồm: Ceftazidime dùng mỗi 6-8 giờ, hay Meropenem dùng mỗi 8 giờ. Điều trị kháng sinh đường uống bao gồm: Trimethoprim-sulfamethoxazole uống mỗi 12 giờ hay Amoxicillin/axit clavulanic (co-amoxiclav) được uống mỗi 8 giờ. Bệnh nhân bị dị ứng penicillin nên thông báo cho bác sĩ của mình, người có thể kê toa một liệu trình điều trị thay thế.

      Không có vắc-xin để ngăn ngừa bệnh melioidosis. Nếu bạn tiếp xúc với vi trùng gây bệnh melioidosis, cơ quan y tế công cộng có thể khuyên bạn nên dùng thuốc kháng sinh trong vài tuần. Những loại kháng sinh này có thể giúp bạn không bị bệnh. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào của bệnh, bạn sẽ cần nhanh chóng tìm kiếm sự chăm sóc y tế và trao đổi với bác sĩ về việc tiếp xúc với vi trùng gây ra bệnh melioidosis.

     Ở những nơi bệnh lan rộng, những người tiếp xúc với đất hoặc nước bị ô nhiễm có nguy cơ mắc bệnh melioidosis. Tuy nhiên, ở những khu vực này, mọi người cần chủ động thực hiện các biện pháp để giảm thiểu rủi ro phơi nhiễm như sau:

     Những người có vết thương ngoài da và những người mắc bệnh tiểu đường hoặc bệnh thận mãn tính có nguy cơ mắc bệnh melioidosis nên tránh tiếp xúc với đất và nước đọng.

      Những người thực hiện công việc nông nghiệp nên mang găng tay, ủng có thể ngăn ngừa nhiễm trùng qua tay, chân.

     Nhân viên y tế có thể sử dụng các biện pháp phòng ngừa tiếp xúc chuẩn như khẩu trang, găng tay và áo choàng để giúp ngăn ngừa nhiễm trùng.

      Khi nghi ngờ nhiễm bệnh cần đến cơ sở y tế để được tư vấn, khám phát hiện, xét nghiệm xác định và điều trị kịp thời.

Lê Đăng Ngạn, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Tiền Giang

Tương phản
Đánh giá bài viết(0/5)

Thông báo Thông báo

Liên kết web Liên kết web

Thống Kê Truy Cập Thống Kê Truy Cập

Đang truy cập:
-
Hôm nay:
-
Tuần hiện tại:
-
Tuần trước:
-
Tháng hiện tại:
-
Tháng trước:
-
Tổng lượt truy cập:
-