Truy cập nội dung luôn

Chi tiết tin

Cỡ chữ
Y Đức trong tình hình hiện nay
26/02/2018

Y ĐỨC TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY
 
      Nhân kỷ niệm 63 năm “Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955-27/2/2018), chúng ta cùng nhau trao đổi về y đức trong tình hình hiện nay. Trong mỗi con người, có hai yếu tố cơ bản để thể hiện, ứng xử với xã hội là tài năng (gọi tắt là tài) và đạo đức hay cái tâm (gọi tắt là đức). Xã hội luôn biến động và phát triển không ngừng, nên tài và đức luôn phải được trau dồi, rèn luyện. Đối với ngành y, ngoài tài năng (y thuật) cơ bản cần phải có, thì đạo đức nghề nghiệp (y đức) là yếu tố không thể thiếu được, tạo nên giá trị và phẩm chất tốt đẹp, cao quý, bền vững của một cán bộ y tế, được thể hiện qua thái độ, tinh thần trách nhiệm cao, cố gắng vượt qua mọi khó khăn, thách thức mà tận tuỵ với công việc, hết lòng thương yêu, chăm sóc người bệnh, đồng cảm với sự đau đớn của người bệnh.
      Ngành Y tế là ngành đặc thù, liên quan trực tiếp đến sức khoẻ và sinh mạng con người, có các đặc điểm hoàn toàn khác với các ngành nghề khác. Đó là: (1) Đầu vào của sinh viên y khoa là cao nhất trong các trường đại học. Thời gian đào tạo đại học dài hơn các ngành khác (6 năm), với chương trình học căng thẳng, vất vả do khối lượng kiến thức cần tiếp thu rất đồ sộ, phải học cả ngày (tại giảng đường) lẫn đêm (trực bệnh viện). Mỗi sinh viên y khoa trước khi ra trường đều phải đọc và nguyện làm theo lời thề Hippocrates. (2) Lao động ngành y là loại lao động hết sức khẩn trương, giành giật từng giây từng phút trước tử thần để cứu người bệnh; là lao động liên tục cả ngày lẫn đêm, diễn ra trong điều kiện không phù hợp của quy luật sinh lý con người làm ảnh hưởng rất nhiều đến sức khoẻ nhân viên y tế như phải trực đêm, ngủ ngày và ngược lại. Môi trường lao động không thuận lợi, độc hại, lây nhiễm, hoá chất, chất thải môi trường bệnh viện; phải lao động cực nhọc căng thẳng (đứng mổ hàng chục tiếng đồng hồ, tiếp xúc với tác nhân gây bệnh lây, lao, phong, HIV/ AIDS). Phải tiếp xúc với người bệnh đau đớn, bệnh tật, luôn lo lắng bức xúc với tình trạng bệnh tật của mình, nên rất buồn phiền, cáu gắt dễ có phản ứng phức tạp, nếu như trình độ nhận thức hiểu biết chưa tốt, thiếu giáo dục, thiếu bản lĩnh thì họ sẽ có đòi hỏi quá đáng hoặc những hành vi không đúng mức với thầy thuốc - những người đang tìm cách cứu sống họ. Từ đó, dễ gây thắc mắc, căng thẳng giữa thầy thuốc và người bệnh và cũng vì vậy, cán bộ y tế phải chịu sức ép nặng nề của dư luận xã hội. 
      Nói về những đặc thù của ngành Y tế để mọi người trong xã hội thấu hiểu và cảm thông cho cán bộ y tế. Tuy nhiên, điều chúng tôi muốn nói là những đặc thù này cũng để cho từng cán bộ y tế cảm thụ, quen dần, chấp nhận những điều kiện, hoàn cảnh khó khăn để rèn luyện, phấn đấu, có những thái độ, cử chỉ phù hợp của một người thầy thuốc chân chính, khi mà đã tự nguyện dấn thân vào một nghề nghiệp vô cùng vất vả nhưng rất vinh dự này. Bởi lẽ, không có nghề nào tác động vào đời sống con người một cách sâu sắc và cấp thiết như nghề y, nó gắn liền với sự xuất hiện con người và chắc chắn sẽ tồn tại cho đến khi không còn sự sống của loài người trên trái đất này. Một lỗi lầm hay một thiếu sót dù nhỏ lại có thể gây nên những tác hại lớn đến sức khỏe và thậm chí đến tính mạng của con người, và người người mắc lỗi có khi không còn cơ hội sửa chữa, khắc phục được nữa. Cho nên, xã hội đã xem nghề y là một nghề quan trọng, đặc biệt, cao quý, một nghề nhân đạo, quan hệ đến sinh mạng con người, đến hạnh phúc của từng gia đình, tương lai nòi giống, đến sự cường thịnh của một dân tộc, của toàn xã hội. Chính vì vậy, xã hội đòi hỏi rất cao đối với người cán bộ y tế cả về tài năng lẫn đạo đức; tức là, vừa phải tinh về thông chuyên môn nghiệp vụ, vừa phải có lương tâm nghề nghiệp. 
      Vì vai trò đặc biệt của ngành y, khi tốt nghiệp ra trường, một cán bộ y tế phải thề những lời mà ông tổ nghề y Hippocrate đã giáo huấn từ 377 năm trước Công nguyên. Hơn 200 năm trước đây, ở nước ta, đại danh y Hải Thượng Lãn Ông đã từng nói: “Thầy thuốc là người bảo vệ sinh mạng con người, sống chết trong tay mình nắm, phúc họa trong tay mình giữ. Vậy thì làm sao kiến thức không đầy đủ, đức hạnh không trọn vẹn, tâm hồn không rộng lớn, hành động không thận trọng mà dám liều lĩnh học đòi cái nghề cao quý đó chăng?”. Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra trong phương châm xử thế, hành động và phục vụ của các bộ và nhân viên ngành y đối với người bệnh như sau: “Cán bộ cần phải thương yêu, săn sóc người bệnh như anh em ruột thịt của mình, coi họ đau đớn cũng như mình đau đớn. “Lương y phải như từ mẫu”. Người thầy thuốc tận tâm, tận lực cứu sống những người bệnh thập tử nhất sinh cũng được coi như người mẹ tái sinh cuộc sống cho họ. Từ tấm lòng lương y như từ mẫu mà nảy sinh ra những đức tính cần thiết của người cán bộ y tế như niềm nở, dịu dàng trong tiếp xúc, tận tình, cẩn trọng, chu đáo khi chăm sóc, ân cần, tỉ mỉ lúc dặn dò và trong những trường hợp khó khăn, nguy kịch thì sẵn sàng chịu khó, chịu khổ, hy sinh, quên mình để làm tròn phận sự cứu người. “Thầy thuốc như mẹ hiền” là cốt lõi của đạo đức ngành y. 
      Các thế hệ thầy thuốc đi trước đã để lại những tấm gương sáng về y đức, cống hiến trọn đời cho sự nghiệp y học nước nhà. Thế hệ thầy thuốc hiện nay phải làm sao để xứng đáng với thế hệ đi trước, với sự tôn trọng của nhân dân, để ngành Y luôn được coi trọng, tôn vinh trong xã hội… Đó là bác sĩ Phạm Ngọc Thạch, người Bộ trưởng Y tế đáng kính, chỗ nào có dịch, có bệnh là Ông tìm đến. Phạm Ngọc Thạch đã vượt qua bom đạn, rừng núi vào tận chiến trường với quyết tâm tìm ra phương thức, cách chữa đạt hiệu quả cao đối với đồng bào, chiến sĩ miền Nam và Ông đã hy sinh trên chiến trường ngày 7/11/1968 trong khi thực hiện sứ mệnh cao cả đó. Đó còn là Giáo sư Đặng Văn Ngữ, người thầy thuốc có công to lớn trong công cuộc chống sốt rét ở nước ta thời chống Pháp và chống Mỹ. Tiền Giang chúng ta cũng rất tự hào và không bao giờ quên tấm gương dũng cảm, hy sinh cứu người của Võ Văn Đấu, một điều dưỡng của Bệnh viện Tâm thần, bị bỏng nặng khi thực hiện nhiệm vụ khống chế bệnh nhân tâm thần đang lên cơn kích động tại xã Tân Lý Tây, huyện Châu Thành vào ngày 12/7/2015; được chuyển đến điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy và mất vào ngày 03/8/2015. Điều dưỡng Võ Văn Đấu đã được Nhà nước truy tặng liệt sĩ để ghi nhận sự cống hiến lớn lao trong sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ nhân dân. Bộ Y tế đã khen ngợi hành động dũng cảm này và cũng đã chỉ đạo ngành Y tế Tiền Giang cũng như cả nước học tập, noi theo.
 
Lãnh đạo tỉnh Tiền Giang thăm liệt sĩ Võ Văn Đấu tại Bệnh viện Chợ Rẫy
 
      Bước vào thời kỳ mới, ngành Y tế nước ta có nhiều điều kiện phát triển, đội ngũ cán bộ y tế có nhiều tiến bộ và cống hiến to lớn, nhưng cũng đứng trước những thách thức mới, trong đó có sự xuống cấp về y đức. Những năm gần đây, dưới tác động mặt trái của cơ chế thị trường, y đức trở thành vấn đề bức xúc. Những biểu hiện tiêu cực, vi phạm quy định về y đức, mặc dù chỉ là những “con sâu làm rầu nồi canh”, nhưng đã phần nào làm vẩn đục sự thanh cao của nghề y; làm đau lòng, tổn hại đến danh dự của những ai đã hết lòng cống hiến cho nghề nghiệp cao quý này. Từ chuyện “rút ruột” vaccine ở Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội, đến vụ nhân bản phiếu kết quả xét nghiệm để trục lợi BHYT tại Bệnh viện huyện Hoài Đức (Hà Nội) và vụ giám đốc, nhân viên Thẩm mỹ viện Cát Tường (Hà Nội) làm chết người rồi ném xác phi tang…, khiến dư luận cả nước bàng hoàng, đau xót. 
        Ngành Y tế đã có những chủ trương, biện pháp với quyết tâm củng cố và nâng cao y đức để xây dựng và phát triển ngành. Ngày 23/3/1996, Bộ Y tế đã có Chỉ thị số 04-BYT về vấn đề y đức. Tiếp theo, ngày 6/11/1996, Bộ Y tế lại có Quyết định số 2088/BYT-QĐ, 12 điều về y đức. Ngày 25/02/2014, Bộ Y tế tiếp tục ban hành Thông tư số 07/2014/TT-BYT quy định về quy tắc ứng xử của công chức, viên chức, người lao động tác cơ sở y tế. Sau đó, ngày 04/6/2015, Bộ Y tế tiếp tục ban hành Quyết định số 2151/QĐ-BYT phê duyệt kế hoạch thực hiện “Đổi mới phong cách, thái độ phục vụ của cán bộ y tế hướng tới sự hài lòng của người bệnh”. Có thể nói, cùng với việc thực hiện học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thì những quy định về y đức nêu trên được dư luận trong và ngành  cả nước ủng hộ. Những điều quy định đó đã giúp cho việc giáo dục, rèn luyện, cũng như cổ vũ phong trào thi đua phấn đấu trở thành những cán bộ, nhân viên y tế giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, trong sáng về đạo đức.
 
Hội thi thực hiện Quy tắc ứng xử của cán bộ y tế Tiền Giang
 
      Nghề y là một nghề hết sức cao quý và đặc biệt, liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của con người, được xã hội tôn vinh. Chính vì vậy, cán bộ y tế phải không ngừng ra sức học tập và rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tận tụy với công việc, đồng thời không ngừng trau dồi phẩm chất, đạo đức của cán bộ y tế, tận tâm với người bệnh, quan tâm thực hiện thật tốt lời dạy của Bác Hồ. Mặc dù còn nhiều khó khăn, thách thức, nhưng với tinh thần đoàn kết, với truyền thống vẻ vang, hào hùng của ngành Y tế tỉnh, chúng ta tin tưởng toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngành Y tế tiếp tục phấn đấu, phát huy những thành tựu đã đạt được, vượt qua những thách thức, khắc phục những hạn chế, thiếu sót để xây dựng ngành Y tế Tiền Giang ngày càng phát triển toàn diện và bền vững./.
BS CKII Trần Thanh Thảo.
Cỡ chữ
Tương phản
Đánh giá bài viết(0/5)

Thông báo Thông báo

Liên kết web Liên kết web

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 1
  Hôm nay: 1
  Tổng lượt truy cập: 5629662