TIẾP TỤC PHẤN ĐẤU THỰC HIỆN MỤC TIÊU 90-90-90 TRONG PHÒNG CHỐNG HIV/AIDS
TIẾP TỤC PHẤN ĐẤU THỰC HIỆN MỤC TIÊU 90-90-90 
TRONG PHÒNG CHỐNG HIV/AIDS

HIV/AIDS từng được xem là một bệnh nan y, với quan điểm, chủ trương và giải pháp khá khắc khe nên tuy đã đầu tư rất nhiều vào các hoạt động phòng chống, nhưng hiệu quả còn khá hạn chế. HIV/AIDS khởi phát từ những ca nhiễm đầu tiên  tại nước Mỹ vào năm1981. Tại Việt Nam, trường hợp nhiễm HIV đầu tiên cũng được phát hiện vào tháng 12 năm 1990. Tại Tiền Giang, trường hợp nhiễm HIV đầu tiên phát hiện vào cuối năm 1992. Đã qua 35 năm đấu tranh với dịch HIV/AIDS, có thể nói rằng nhân loại chưa có khả năng ngăn chặn được tốc độ lây nhiễm HIV/AIDS. Dù thế giới ngày nay đã có rất nhiều tiến bộ trong việc cung cấp các dịch vụ về dự phòng HIV, điều trị, chăm sóc hỗ trợ HIV cho tất cả mọi người có nhu cầu nhưng hàng năm vẫn có hàng triệu người tiếp tục bị nhiễm HIV trên toàn cầu mà hầu hết là ở các nước có thu nhập thấp hoặc trung bình. Hiện nay, HIV/AIDS được xem là một bệnh lý lây nhiễm mãn tính, có thể phòng ngừa được và cùng sống chung với những người bình thường (tất nhiên phải có biện pháp thích hợp).
Năm 2010, tại một hội nghị quốc tế về phòng chống HIV/AIDS, các nhà lãnh đạo trên thế giới cùng Chương trình phòng chống HIV/AIDS của Liên hiệp quốc (UNAIDS)  đã cam kết sẽ thúc đẩy các hoạt động để phấn đấu đạt được thỏa thuận chung vào năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020 với chủ đề chung cho các chiến dịch Phòng, chống AIDS toàn cầu trong giai đoạn 2011-2015 là “Geting to zero” nghĩa là “Hướng tới mục tiêu ba không: không còn người nhiễm mới HIV, không còn người tử vong do AIDS và không còn kỳ thị, phân biệt đối xử liên quan đến HIV/AIDS”. Mục tiêu này đã cụ thể hóa mục tiêu Thiên niên kỷ của Liên Hiệp Quốc đã đặt ra là: “Hạn chế, từng bước tiến tới chấm dứt lây nhiễm HIV/AIDS vào năm 2015”. Đây là mục tiêu tuyệt vời cho một thế giới ổn định và phát triển nhằm nâng cao chất lượng sống của con người, nhưng rõ ràng đây là mục tiêu rất tham vọng bởi vì vẫn còn quá nhiều thách thức trong lĩnh vực công tác này. Thực tế cho thấy, đến nay đã là năm 2016 nhưng chúng ta vẫn chưa chấm dứt lây nhiễm HIV/AIDS như mục tiêu đã đề ra.
  Cũng để thiết thực chủ đề chung này, tại hội nghị AIDS toàn cầu ở Australia vào tháng 7/2014, Liên Hợp Quốc đã đưa ra ba mục tiêu 90-90-90 đến năm 2020 để kết thúc dịch HIV/AIDS vào năm 2030. Nội dung cụ thể của ba mục tiêu là, có 90% số người nhiễm HIV biết được tình trạng nhiễm HIV của mình; 90% số người đã được chẩn đoán nhiễm HIV được điều trị ARV và 90% số người được điều trị ARV kiểm soát được tải lượng virus ở mức thấp để sống khỏe mạnh và làm giảm nguy cơ lây truyền HIV cho người khác.
Từ năm 2014 đến nay, chủ đề của Tháng Hành động phòng chống HIV/AIDS hàng năm là “Hướng tới mục tiêu 90-90-90 để kết thúc dịch AIDS tại Việt Nam”; với mục tiêu thúc đẩy sự tham gia của cả hệ thống chính trị và của toàn dân vào thực hiện “Chiến lược Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đến năm 2020 và tầm nhìn 2030”. Bên cạnh đó, nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là những người dễ tổn thương, người có hành vi nguy cơ cao, người dân sống ở vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc ít người về dự phòng, chăm sóc và điều trị HIV/AIDS. Ngoài ra, chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS cũng là trọng tâm quan trọng, đồng thời, vận động để tăng cường trách nhiệm của người nhiễm HIVAIDS đối với gia đình, xã hội trong dự phòng lây nhiễm HIV. Năm 2016, mục tiêu còn mở rộng độ bao phủ, nâng cao chất lượng, tính dẫ tiếp cận của các dịch vụ dự phòng, chăm sóc và điều trị HIV/AIDS đến mọi người dân. 


Hội nghị nhân rộng mô hình điểm về phòng chống HIV/AIDS tại Tiền Giang

Theo báo cáo của Liên hiệp quốc, số ca lây nhiễm mới HIV đến nay  giảm 41% kể từ năm 2000. 83 quốc gia có tỷ lệ 83% tổng số người mắc HIV đã kiềm chế hoặc ngăn chặn được đại dịch này, trong đó các nước có tỷ lệ lây nhiễm cao như ấn Độ, Kenya, Mozambique, Nam Phi và Zimbabwe. Tuy nhiên, tính đến cuối năm 2014 thế giới vẫn còn 37 triệu người sống với HIV, 2 triệu ca lây nhiễm mới và hơn 1 triệu người chết mỗi năm. 
Tại Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm 2016, cả nước chỉ phát hiện được 3.684 trường hợp nhiễm mới HIV, nhưng con số này chưa phản ánh đúng tình hình dịch HIV ở Việt Nam, vì qua thực tế cho thấy các tỉnh có đầu tư nhiều cho các hoạt động tư vấn xét nghiệm HIV thì số người phát hiện nhiễm mới HIV vẫn tăng cao như Sơn La, Điện Biên, Nghệ An, Thanh Hóa và thành phố Hồ Chí Minh. Nguy cơ lây truyền HIV trong nhóm tiêm chích ma túy giảm nhờ các địa phương triển khai mạnh mẽ các hoạt động can thiệp giảm tác hại. Tuy nhiên có dấu hiệu gia tăng nhanh số người nhiễm mới HIV trong nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới và nhóm người chuyển giới. Dịch HIV cũng đang được cảnh báo gia tăng trong nhóm người sử dụng ma túy tổng hợp do quan hệ tình dục không an toàn. Dịch HIV/AIDS vẫn tiềm ẩn trong cộng đồng và nguy cơ gia tăng trở lại nếu thiếu sự quan tâm đến các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS.



Lãnh đạo Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS tại Hội nghị

Tình hình trên cho thấy, mục tiêu 90-90-90 vẫn đang là thách thức lớn cho cả nước ta. Từ đó, cho thấy rằng tất cả chúng ta phải tiếp tục phấn đấu thực hiện thật tốt mục tiêu này để góp phần hoàn thành mục tiêu ba không trong công cuộc phòng chống HIV/AIDS.
Đối với người nhiễm HIV, để chậm chuyển sang giai đoạn AIDS và kéo dài tuổi thọ, cần tuân thủ những nguyên tắc như sau:
1. Tuân thủ tuyệt đối điều trị ARV, đây là yêu cầu quan trọng nhất để không xảy ra tình trạng kháng thuốc. Tốt nhất, nên đặt báo thức thông báo cho điện thoại để nhắc nhở. Trường hợp phải đi công tác, du lịch, phải mang số lượng thuốc gấp đôi số ngày dự kiến, đề phòng có sự cố bất thường xảy ra dẫn đến việc không đủ thuốc uống. Sau mỗi 6 tháng, cần đến các cơ sở y tế để xét nghiệm CD4 trong máu của người có HIV nhằm đánh giá tình trạng hệ miễn dịch. CD4 trên 500: an toàn, CD4 trên 700-1200: rất an toàn.
2. Thực hành lối sống lành mạnh bao gồm: ăn chín uống chín, ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng nhăm làm tăng sức đề kháng của hệ miễn dịch, luyện tập thể dục thể thao đều đặn phù hợp theo khả năng của bản thân, không làm việc quá sức, không thức khuya, không uống rượu bia, hút thuốc lá, không sử dụng chất gây nghiện.
3. Tình dục an toàn. bệnh nhân nên dùng bao cao su trong tất cả các lần quan hệ tình dục. Trường hợp muốn có con, cần được bác sĩ chuyên khoa tư vấn kỹ lưỡng.
4. Giải tỏa lo âu, giảm căng thẳng (stress). Người nhiễm HIV chết nhanh chủ yếu là do chán nản, tuyệt vọng, mất niềm tin vì bị xã hội kỳ thị và phân biệt đối xử.
Để thiết thực góp phần đấu tranh kết thúc dịch HIV/AIDS tại Việt Nam vào năm 2030, chúng ta phải tiếp tục thực hiện thật tốt mục tiêu 90-90-90 thông qua việc triển khai toàn diện, đồng bộ các hoạt động phòng chống HIV/AIDS như  tăng cường tuyên truyền phổ biến các kiến thức cần thiết cho mọi người về HIV/AIDS, nâng cao năng lực hệ thống y tế thông qua việc chẩn đoán và điều trị bệnh nhân, chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho người nhiễm HIV/AIDS tiếp cận các dịch vụ y tế để được chăm sóc, sẻ chia, tư vấn, hướng dẫn… qua đó, giúp cho chúng ta quản lý, kiểm soát chặt chẽ tình hình HIV/AIDS tiến tới loại trừ một đại dịch nguy hiểm của nhân loại./.
BS CKII Trần Thanh Thảo.

Tin mới cập nhập
Thống kê truy cập
  • Hôm nay: 113
  • Tất cả: 5108399